ارمایل و گرمایل دو مرد نیکدل بودند که برای کاستن از بیداد ضحاک، به آشپزخانهی او راه یافتند. آنان هر روز باید مغز دو جوان را خوراک مارهای ضحاک میکردند، اما با تدبیر خود یکی از جوانان را نجات میدادند و به جای مغز او، مغز گوسفند به مارها میخوراندند. جوانان رهایییافته را پنهانی به کوه و دشت میفرستادند تا از چنگ ضحاک دور بمانند. این دو در شاهنامه نماد نجات خاموش، خرد انسانی و مقاومت پنهان در برابر بیدادند.

گرمایل و ارمایل
آشپزان نجاتبخش
یاران مردم از دودمان دوران ضحاک
یاران مردمایرانیدوران ضحاکدو آشپز نیکنهاد ضحاک
آشنایی با گرمایل و ارمایل